Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Văn A – Khoa nội tiết – Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM. 

Nếu bạn đang xuất hiện các triệu chứng như sụt cân, khát nước, vết thương lâu lành và dễ bị nhiễm trùng thì có khả năng bạn đang có nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường. Trong trường hợp này, bạn nên nhận biết và phát hiện sớm các nguy cơ để thăm khám và điều trị kịp thời, từ đó giúp giảm nhẹ các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra như: suy thận, cắt cụt chi dưới và mù lòa. 

Vậy làm thế nào để nhận biết sớm mình có khả năng mắc đái tháo đường hay không?

Làm thế nào để nhận biết mình có đang bị bệnh đái tháo đường hay không?

Các triệu chứng của bệnh tiểu đường thường sẽ phụ thuộc vào mức độ gia tăng lượng đường trong máu. Việc ứ đọng đường huyết nhiều trong thời gian dài sẽ làm cho các triệu chứng trở nên rầm rộ và nghiêm trọng hơn. Tuy nhiên, nhìn chung, các bệnh nhân mắc đái tháo đường sẽ xuất hiện các triệu chứng phổ biến sau đây:  

– Cảm thấy khát hơn bình thường 

– Đi tiểu thường xuyên 

– Sụt cân mà không cố gắng 

– Xuất hiện thể ceton trong nước tiểu  

* Thể ceton là sản phẩm phụ của quá trình phân hủy cơ và chất béo xảy ra khi không có đủ insulin 

– Cảm thấy mệt mỏi và yếu người 

– Cảm thấy cáu gắt hoặc có những thay đổi về cảm xúc 

– Nhìn mờ 

– Chậm lành vết thương 

– Mắc nhiều bệnh nhiễm trùng như nhiễm trùng nướu, da và âm đạo

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ đái tháo đường bạn có thể lưu ý như: 

– Độ tuổi: Các nhóm tuổi khác nhau sẽ có nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường khác nhau. Bệnh nhân tiểu đường tuýp 1 thường gặp nhiều ở người trẻ hoặc thanh thiếu niên. Trong khi đó, nhóm đái tháo đường tuýp 2 gặp nhiều hơn ở người trưởng thành, đặc biệt là trên 40 tuổi. 

– Yếu tố di truyền: Đây là yếu tố liên quan nhiều đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 1. Nếu bạn có người thân mắc đái tháo đường tuýp 1, bác sĩ có thể sẽ cho bạn xét nghiệm kiểm tra sự có mặt của tự kháng thể*. Nếu bạn kết quả xét nghiệm dương tính, bạn sẽ có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 1 cao hơn so với người bình thường. Tuy nhiên, không phải tất cả những người có test tự kháng thể dương tính đều bị mắc bệnh. 

* Tự kháng thể là tế bào có trong hệ thống miễn dịch của người bệnh tiểu đường 

– Chủng tộc hoặc dân tộc: Đây là yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường tuýp 2. Một số nghiên cứu cho thấy người da đen, người gốc Tây Ban Nha, người Mỹ gốc Ấn Độ và người Mỹ gốc Á thì thường có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. 

– Thừa cân, béo phì: Tình trạng đái tháo đường tuýp 2 và đái tháo đường thai kỳ cũng xuất hiện phổ biến hơn ở những đối tượng này. 

Hiện nay, tình trạng đái tháo đường tuýp 2 đang có nguy cơ trẻ hóa vì những hậu quả trong các thói quen xấu của lối sống hiện đại. Vì vậy, nếu bạn nhận thấy bản thân mình hoặc người thân có những triệu chứng và các yếu tố nguy cơ trên, hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất để tìm kiếm sự hỗ trợ từ các bác sĩ chuyên khoa nội tiết. 

Việc tầm soát và được chẩn đoán mắc đái tháo đường sớm có thể giúp người bệnh cải thiện sức khỏe tốt hơn, đồng thời giảm tối thiểu các biến chứng nguy hiểm trên các cơ quan quan trọng như thận, mắt, thần kinh trung ương,.. 

Cách phòng ngừa bệnh tiểu đường

Các biện pháp phòng ngừa chủ yếu dùng cho bệnh nhân có nghi ngờ mắc đái tháo đường tuýp 2 và đái tháo đường thai kỳ. Trong đó, tiêu chí tập trung hàng đầu là xây dựng chế độ ăn uống và tập luyện.

– Ăn những thực phẩm có lợi cho sức khỏe: Nên lựa chọn thực phẩm ít chất béo, ít calo nhưng nhiều chất xơ như trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt. Có thể thay đổi thực đơn để việc ăn uống trở nên sinh động hơn, tránh nhàm chán. 

– Hoạt động thể chất nhiều hơn: Bạn nên lên lịch tập thể dục với cường độ vừa phải trong khoảng 30 phút vào hầu hết các ngày trong tuần (như đi bộ nhanh hoặc chạy bộ hàng ngày).  

+ Để việc vận động trở thành thói quen, bạn nên tự đặt mục tiêu cho mình và lên checklist tập luyện vào mỗi tuần.  

+ Nếu bạn quá bận và không thể dành một khoảng thời gian dài để tập luyện, hãy chia nhỏ buổi tập thành các mốc thời gian ngắn hơn và tập luyện nhiều lần hơn.. 

– Giảm cân nếu thừa cân: Nếu bạn đang thừa cân, chỉ cần giảm 7% trọng lượng cơ thể cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.  

Ví dụ: Bạn nặng khoảng 65 kg, nếu bạn giảm 4.5 kg (~7%) sẽ làm giảm nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường.  

+ Trường hợp đặc biệt, nếu bạn đang mang thai thì tuyệt đối không tự ý cố gắng giảm cân. Bạn cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa về việc kiểm soát cân nặng của mình nhằm xây dựng một thai kỳ khỏe mạnh cho cả mẹ và bé. 

Riêng đối với bệnh tiểu đường loại 1, vì cơ chế bệnh có liên quan chặt chẽ đến quá trình đáp ứng miễn dịch của cơ thể, do đó các biện pháp cải thiện lối sống thường không thể ngăn ngừa được. Do đó, nếu bạn đang xuất hiện những triệu chứng như trên và người thân trong gia đình bạn mắc đái tháo đường, hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất để thăm khám và làm các xét nghiệm chẩn đoán. 

Bài viết tham khảo nguồn: mayoclinic.org và cdc.gov/diabetes.